Gün içerisinde karşılaştığımız stres yaratan durumlar karşısında herkes, anlık kaygı, korku ve endişe gibi duygular hissetse de anksiyete bozukluğu olan kişilerde bu durum biraz daha farklı şekilde gözlemleniyor. Beyindeki ruh hali düzenleyici görevi yapan serotonin ve noradrenalin kimyasallarının dengesizliği sonucu ortaya çıkan anksiyete bozukluğu, bu durumu yaşayan kişilerin, duyguları olduğundan daha yoğun hissetmesine neden olur, gündelik yaşantısında bazı zorluklarla karşılaşır.
Anksiyete nedir?
En basit şekilde açıklamamız gerekirse anksiyete, hafif veya şiddetli olabilen kaygı, korku ve huzursuzluk hissidir. Anksiyete bozukluğu yaşayan kişiler, bu duyguları kontrol etmekte zorlanır ve aşırı tepkiler verir. Örneğin; okulda, iş yerinde veya sokakta zor bir problemle karşı karşıya kaldığınızda kendinizi endişeli hissedebilirsiniz. Bu sırada yaşayacağınız endişe, sizde enerji artışı yaratarak sorunu çözmenizde yardımcı olabilir. Ancak anksiyete bozukluğu olan kişiler için korku ve stres geçici olmadığı gibi bunaltıcıdır.
Anksiyete bozukluğunun zihinsel belirtileri nelerdir?
Karşınıza çıkan durumlar karşısında düşünme ve hissetme şeklinizde değişikliklere neden olan yaygın anksiyete bozukluğu belirtileri şu şekilde olabilir:
- Korkmuş ve huzursuz hissetmek
- Sürekli yalnız ve dışlanmış hissetmek
- Konsantrasyon bozukluğu
- Öfke ve sinirlilik hissi
Anksiyete bozukluğunun fiziksel belirtileri nelerdir?
Anksiyete bozukluğunun yaygın görülen fiziksel belirtileri ise şu şekildedir:
- Uyku bozukluğu
- Baş ağrısı veya baş dönmesi
- Kalp atışında düzensizlik
- Aşırı terleme
- Kas ağrıları veya yorgunluk hissi
- Hasta hissetmek
- Aşırı terleme
- Ağız kuruluğu
- Nefes darlığı ve karın ağrısı
Anksiyete bozukluğunun türleri nelerdir?
Anksiyete bozukluğu olan kişiler birden fazla türde kaygı ve endişe duygularını yaşayabilir. Bunlardan en yaygın olanları ise şu şekildedir:
- Yaygın Anksiyete Bozukluğu
Yaygın anksiyete bozukluğu yaşayan kişiler, genelde altı ay veya daha uzun bir süre boyunca kendisine doğrudan etki etmeyen bir durumda bile abartılı şekilde endişe ve gerginlik hissine kapılır.
- Sosyal Anksiyete
Sosyal anksiyete olarak da bilinen bu türde kişi, topluluk önünde konuşma, yeme-içme, birebir diyalog kurma gibi durumlarda eleştirilme, aşağılanma ve utanma korkusu yaşar.
- Panik Bozukluğu
Anksiyete bozukluklarından biri olan panik atak, kişide görülen göğüs ağrısı, kalp çarpıntısı, nefes darlığı, baş dönmesi veya karın ağrısı gibi fiziksel belirtilerle birlikte ansızın ve kendini tekrarlayan yoğun korku atakları olarak tanımlanır.
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Ciddi bir fiziksel zarar meydana gelmesi veya korkutucu bir olay (saldırı, kaza, doğal afetler vb.) yaşanması sonrası kişilerde görülebilen anksiyete bozukluğudur.
- Obsesif Kompulsif Bozukluk
Anksiyete bozukluğu türlerinden biri olan obsesif kompulsif bozukluğun görüldüğü kişiler, kaygıya neden olan düşüncelerinin ve korkularının anlamsız olduğunu kabul etse dahi, genel olarak farklı davranışlar ve ritüeller gerçekleştirerek bu kaygılarını gidermeyi dener. El yıkama, sayma, kontrol etme veya temizlik gibi davranışlar buna örnek olarak gösterilebilir. Ek olarak yaptıkları bu ‘ritüelleri’ gerçekleştirmek kişide kısa süreli bir rahatlama sağlar ancak, bunları yapmamak kaygıyı önemli ölçüde artırır.
Hangi durumlarda uzman desteği alınmalı?
- Çok fazla endişe duyduğunuzda ve bu durumunuzun işinizi ve sosyal hayatınızı etkilediğini düşünüyorsanız,
- Sürekli korku halinde olmanız sizi üzüyor ve bunu kontrol etmekte zorlanıyorsanız,
- Alkol veya uyuşturucu kullanımı ile ilgili sorunlar yaşayıp, depresif hissediyorsanız,
- Yaşadığınız kaygının fiziksel bir sağlık sorunuyla alakalı olduğunu düşünüyorsanız,
- Ve en dikkat edilmesi gereken; intihar etme düşüncesi veya davranışlarınız varsa (Bu durum acil tedavi gerektirir),
uzman desteği almanızı öneririz.
Anksiyete bozukluğu sırasında yaşadığınız kaygı ve endişe hisleriniz kendi kendine geçmeyebilir ve uzman desteği almazsanız durumunuz zaman içerisinde daha da kötüleşebilir. Endişeleriniz artmadan önce en kısa sürede hekiminizle veya bir psikiyatr veya psikolog ile görüşün. Ne kadar erken yardım alırsanız tedavisi o kadar kolay olur.
